Việc hộ kinh doanh phải kê khai doanh thu không tự động chứng minh chủ hộ thuộc diện đóng BHXH bắt buộc. Cần kiểm tra quy định theo giai đoạn và phân biệt nghĩa vụ của chủ hộ với nghĩa vụ đối với người lao động được thuê.
Điểm cần cập nhật trong năm 2026
Theo thông tin BHXH Việt Nam được Báo điện tử Chính phủ đăng ngày 13/09/2026, từ 01/01/2026, chủ hộ có đăng ký kinh doanh, kê khai doanh thu năm trên 1 tỷ đồng và phải nộp thuế GTGT, thuế TNCN thuộc diện BHXH bắt buộc. Chủ hộ có doanh thu kê khai từ 1 tỷ đồng trở xuống có thể lựa chọn BHXH tự nguyện. Không lấy riêng việc “đã gửi tờ khai doanh thu” làm căn cứ kết luận.
Quy định giai đoạn từ 01/07/2025 cần được đọc cùng hướng dẫn cập nhật năm 2026; không chép nguyên tiêu chí về phương pháp nộp thuế trong bài cũ để áp cho mọi trường hợp hiện tại.
Lập bảng kiểm tra riêng cho chủ hộ
- Thông tin người đứng tên và đăng ký kinh doanh có hiệu lực.
- Năm, kỳ đang cần xác định nghĩa vụ, tránh trộn dữ liệu của năm 2025 với 2026.
- Doanh thu kê khai và tình trạng thuộc diện nộp thuế tương ứng.
- Người đó đang tham gia BHXH theo nhóm nào khác, có đang hưởng lương hưu hoặc thuộc trường hợp loại trừ không.
- Quá trình đã tham gia, mã quản lý và hồ sơ còn chờ giải quyết.
Giữ căn cứ đối chiếu trong hồ sơ quản trị. Không suy đoán doanh thu của cả năm chỉ từ số tiền bán hàng của một tháng, và không dùng doanh thu của một hộ khác có cùng ngành nghề.
Chủ hộ và lao động thuê là hai việc cần rà soát
Điều 2 Luật BHXH có quy định riêng về người làm việc theo hợp đồng và người sử dụng lao động, bao gồm hộ kinh doanh thuê lao động. Vì vậy, kết luận chủ hộ chưa thuộc nhóm bắt buộc không có nghĩa toàn bộ nhân viên của hộ đều được miễn tham gia. Cần xem từng quan hệ làm việc, thời hạn hợp đồng và đối tượng theo luật.
Ví dụ, một hộ có chủ hộ đang được xem xét theo doanh thu nhưng thuê nhân viên làm việc thường xuyên theo hợp đồng. Người lập hồ sơ cần có hai dòng kiểm tra: nghĩa vụ của chủ hộ và nghĩa vụ của từng nhân viên. Không gộp mọi người vào cùng một loại đối tượng chỉ để nhập Excel thuận tiện.
Chuẩn bị hồ sơ và theo dõi kết quả
- Xác định căn cứ tham gia và tình trạng đã đăng ký trước đây.
- Chọn thủ tục dành cho đúng nhóm đối tượng; chủ hộ có thể đăng ký qua hộ hoặc trực tiếp với cơ quan BHXH theo quy định.
- Đối chiếu dữ liệu định danh, thông tin hộ, kỳ bắt đầu và mức làm căn cứ theo nhóm được xác nhận.
- Lưu mã tiếp nhận và kiểm tra kết quả trước khi lập kỳ tiếp theo.
Nếu đã đóng trong năm 2025 nhưng có thay đổi khi sang năm 2026, cần xác nhận việc xử lý quá trình với cơ quan BHXH. Không tự xóa tháng tham gia, dừng đóng hoặc kết luận được hoàn lại tiền chỉ từ một bài giải thích.
Hộ có nhiều lao động có thể tham khảo phần mềm kê khai BHXH và chữ ký số. Hộ chỉ thực hiện một thủ tục cá nhân nên xác định kênh nộp phù hợp trước khi mua dịch vụ.
Hướng dẫn liên quan
Nguồn đối chiếu: Luật BHXH, Điều 2, 27–28; Nghị định 158/2025/NĐ-CP; Báo điện tử Chính phủ, bài ngày 13/09/2026 dẫn Cổng thông tin BHXH Việt Nam về chủ hộ kinh doanh. Kiểm tra nội dung ngày 07/10/2026. Các bước chuẩn bị và ví dụ trong bài là hướng dẫn biên tập; tên chức năng trên phần mềm có thể thay đổi.