Có đủ 15 năm đóng BHXH chưa đồng nghĩa được nghỉ hưu ngay. Người làm hồ sơ cần kiểm tra đồng thời tuổi, thời gian đóng, điều kiện nghề nghiệp và nhóm đối tượng, sau đó xác định đúng thời điểm hưởng.
Điều kiện thông thường trong năm 2026
Theo lộ trình tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường, năm 2026 nam là 61 tuổi 6 tháng, nữ là 57 tuổi. Điều 64 Luật BHXH quy định điều kiện về thời gian đóng từ đủ 15 năm cho nhóm hưởng theo điều kiện thông thường. Khi áp dụng, cần tính theo ngày, tháng sinh và thời điểm nghỉ tương ứng, không chỉ lấy năm hiện tại trừ năm sinh.
Nghỉ ở tuổi thấp hơn do suy giảm khả năng lao động, nghề nặng nhọc hoặc điều kiện đặc thù có quy định riêng. Đặc biệt, không lấy mốc 15 năm của Điều 64 để khẳng định mọi hồ sơ nghỉ sớm đều đủ điều kiện; Điều 65 có yêu cầu riêng.
Đối chiếu quá trình trước khi lập hồ sơ
- Thông tin ngày sinh và định danh đã thống nhất.
- Tất cả giai đoạn đóng, kể cả ở đơn vị trước.
- Thời gian chưa xác nhận, trùng đóng hoặc đã giải quyết BHXH một lần.
- Nghề, công việc và địa bàn có căn cứ nếu đề nghị theo diện đặc thù.
- Thời điểm dự kiến chấm dứt làm việc và bắt đầu hưởng.
Không cộng lại thời gian đã hưởng BHXH một lần vào thời gian tính hưu. Nếu có nhiều sổ, cần xử lý đối chiếu, gộp trước để tránh bỏ sót hoặc cộng trùng.
Hồ sơ người đang làm việc và người bảo lưu
Điều 77 quy định hồ sơ người đang tham gia gồm sổ BHXH và văn bản xác định chấm dứt hợp đồng hoặc chấm dứt làm việc; một số đối tượng dùng văn bản đề nghị theo luật. Người đang bảo lưu có sổ BHXH và văn bản đề nghị của mình. Hồ sơ giám định hoặc giấy tờ đặc thù chỉ phát sinh ở trường hợp tương ứng, không yêu cầu mọi người đi giám định sức khỏe để nghỉ hưu.
Cách chuẩn bị và theo dõi
- Đối chiếu điều kiện, dự kiến thời điểm hưởng.
- Xử lý chênh lệch quá trình và thông tin cá nhân.
- Chuẩn bị văn bản nghỉ việc hoặc đề nghị đúng tình trạng.
- Nộp theo thủ tục, lưu mã tiếp nhận và phản hồi.
- Kiểm tra quyết định hưởng, ngày bắt đầu, tỷ lệ và thông tin nhận tiền.
Tỷ lệ lương hưu không giống nhau giữa nam và nữ
Điều 66 quy định lao động nữ có 15 năm đóng tương ứng 45%, sau đó mỗi năm thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nam có 20 năm tương ứng 45%; nhóm nam từ 15 đến dưới 20 năm bắt đầu 40% ở 15 năm, mỗi năm thêm 1%. Mức tiền thực tế còn phụ thuộc bình quân căn cứ đóng và các điều chỉnh liên quan, không lấy lương tháng cuối nhân tỷ lệ một cách mặc định.
Hướng dẫn liên quan
Nguồn đối chiếu: Luật BHXH, Điều 64–66, 77 và 79, bản hợp nhất 19/VBHN-VPQH; Cổng thông tin Chính phủ, bảng tuổi nghỉ hưu theo Nghị định 135/2020, cập nhật 29/09/2026. Kiểm tra ngày 07/10/2026. Ví dụ và checklist là hướng dẫn biên tập; kết quả hồ sơ do cơ quan có thẩm quyền xác định.