Quy tắc 14 ngày phải được đọc đúng đối tượng, loại ngày và ngoại lệ. Đếm 14 ngày liên tiếp trên lịch rồi tự báo giảm có thể làm sai quá trình tham gia.
Luật quy định điều gì?
Khoản 5 Điều 33 Luật BHXH quy định nhóm đối tượng được điều luật liệt kê không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó, trừ trường hợp đơn vị và người lao động có thỏa thuận đóng với căn cứ bằng tháng gần nhất. Các nhóm khác có quy định riêng, không được áp một câu rút gọn cho tất cả.
Khoản 6 còn quy định trường hợp trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc mà người lao động nghỉ hưởng ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên vẫn phải đóng BHXH tháng đó. Vì vậy phải xác định lý do nghỉ, thời điểm và tình trạng tham gia, không chỉ đếm số ngày.
Bảng đối chiếu trước khi báo giảm
- Lịch làm việc bình thường của người lao động trong tháng.
- Ngày nghỉ thực tế và loại nghỉ: không lương, ốm đau, thai sản hoặc tình huống khác.
- Bảng chấm công, bảng lương và văn bản làm căn cứ.
- Thỏa thuận có tiếp tục đóng BHXH hay không nếu thuộc trường hợp cho phép.
- Đây có phải tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu tham gia trở lại không.
- Nhóm đối tượng và quy định cho từng loại bảo hiểm liên quan.
Ví dụ vì sao ngày lịch khác ngày làm việc
Một khoảng nghỉ từ đầu tuần này sang cuối tuần sau có thể gồm nhiều ngày nghỉ hằng tuần. Không lấy tổng số ngày theo lịch để kết luận đạt mốc. Lập bảng từng ngày theo lịch làm của người đó; người làm ca hoặc làm thứ bảy có thể có cách đếm khác nhân viên hành chính. Nếu khoảng nghỉ vắt qua hai tháng, kiểm tra từng tháng riêng.
Chọn nghiệp vụ trên phần mềm
Sau khi xác định căn cứ, chọn lý do và kỳ điều chỉnh phù hợp. Nghỉ không lương, chấm dứt hợp đồng và nghỉ thai sản không nên dùng chung một mã chỉ vì cùng có chữ “giảm”. Xem bản danh sách trước khi ký để bảo đảm phần mềm không tự đẩy kỳ khác dự kiến.
Nếu có thỏa thuận tiếp tục đóng, lưu nội dung thỏa thuận và xác nhận cách kê khai với cơ quan BHXH theo đúng nhóm đối tượng. Không tự đặt lại lương tùy ý để phần mềm cho lưu. Bài này không kết luận nghĩa vụ BHYT, BHTN hoặc các quỹ khác chỉ từ quy tắc BHXH nêu trên.
Kiểm tra khi người lao động đi làm lại
Rà soát ngày trở lại, tình trạng hợp đồng, căn cứ lương và kỳ cần điều chỉnh tiếp. Đối chiếu kết quả tháng nghỉ với tháng quay lại để không bỏ sót hoặc đóng trùng. Nếu đã chọn sai lý do giảm, giữ phản hồi và làm hồ sơ điều chỉnh đúng, không xóa dữ liệu cũ trên máy rồi coi hệ thống BHXH đã thay đổi.
Đơn vị có biến động thường xuyên có thể xem gói phần mềm BHXH và thiết lập danh sách kiểm tra giữa chấm công, tiền lương, kê khai.
Hướng dẫn liên quan
Nguồn đối chiếu: Luật BHXH, khoản 5–6 Điều 33, bản hợp nhất 19/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026; Thông tư 12/2025/TT-BNV về ngày làm việc trong chế độ ốm đau. Kiểm tra nội dung ngày 07/10/2026. Các bước chuẩn bị và ví dụ trong bài là hướng dẫn biên tập; tên chức năng trên phần mềm có thể thay đổi.