Từ 01/07/2026, quy định về thời gian lao động nam nghỉ khi vợ sinh con có thay đổi đối với trường hợp sinh con thứ hai. Khi xem một video thao tác trước thời điểm này, cần đối chiếu quyền hưởng theo quy định hiện hành.

Điểm sửa đổi cần biết

Điểm c khoản 2 Điều 53 Luật BHXH đã được Luật Dân số số 113/2025/QH15 sửa đổi: lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc có vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai thuộc nhóm nghỉ 10 ngày làm việc. Quy định sửa đổi có hiệu lực từ 01/07/2026, đã được thể hiện trong bản hợp nhất 19/VBHN-VPQH.

Đừng hiểu thành mọi lần sinh đều mặc định 10 ngày. Những trường hợp sinh thông thường, phẫu thuật, sinh dưới 32 tuần, sinh đôi phải phẫu thuật hoặc sinh nhiều hơn còn có quy định riêng. Nếu nhiều điều kiện đồng thời xuất hiện, cần đối chiếu đúng hồ sơ và căn cứ giải quyết, không cộng các mức ngày với nhau.

Điều kiện con thứ hai theo Nghị định 168/2026

Điểm b khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP xác định trường hợp lao động nam khi vợ sinh con mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống. Không chỉ đếm số lần người vợ đã mang thai hoặc lấy tổng số con trong hộ gia đình để thay điều kiện này.

Khoản 2 Điều 2 nghị định loại trừ trường hợp tại khoản 2 Điều 52 Luật BHXH khỏi chế độ nghỉ khi sinh con thứ hai. Vì vậy, thai từ 22 tuần bị sảy hoặc chết dù được giải quyết như trường hợp sinh con không tự áp nhóm 10 ngày của trường hợp sinh con thứ hai. Quyền hưởng cụ thể vẫn phải đối chiếu đầy đủ hồ sơ.

Xem thêm điều kiện thai sản 7 tháng của người mẹ. Căn cứ bổ sung: Nghị định 168/2026/NĐ-CP ngày 15/05/2026, hiệu lực 01/07/2026.

Mốc bắt đầu nghỉ và cách chia đợt

Khoản 3 Điều 53 yêu cầu ngày bắt đầu nghỉ nằm trong khoảng 60 ngày từ ngày vợ sinh. Nếu nghỉ nhiều lần, ngày bắt đầu của lần cuối vẫn phải trong 60 ngày đầu; tổng thời gian không vượt mức theo trường hợp. Đây là ngày làm việc, cần đối chiếu lịch làm của người lao động.

Ví dụ người cha chia hai đợt nghỉ sau ngày sinh: lập bảng từng đợt, số ngày làm việc và tổng đã đề nghị. Không dùng một dòng “10 ngày” mà thiếu mốc thực tế, cũng không tự tính lại từ ngày giấy khai sinh được cấp.

Giấy tờ nào cần kiểm tra?

Khoản 5 Điều 61 nêu bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh; trường hợp cần chứng minh phẫu thuật hoặc sinh dưới 32 tuần mà giấy chứng sinh chưa thể hiện thì có giấy tờ y tế bổ sung tương ứng. Với điểm mới sinh con thứ hai, xác nhận dữ liệu và yêu cầu chứng minh trên thủ tục hiện hành; không tự phát minh một mẫu xác nhận bắt buộc.

  • Người cha đúng đối tượng đang tham gia.
  • Ngày sinh và thông tin con khớp giấy tờ.
  • Trường hợp sinh con được xác định có căn cứ.
  • Khoảng nghỉ đúng lịch làm việc và không bị kê trùng.
  • Phần mềm đã có nghiệp vụ phù hợp; nếu chưa, hỏi nhà cung cấp và cơ quan tiếp nhận trước khi chọn mã khác.

Phân biệt nghỉ việc và trợ cấp một lần

Quyền nghỉ việc theo Điều 53 và trợ cấp một lần khi sinh con theo Điều 58 có điều kiện khác nhau. Không thấy một người đủ điều kiện nghỉ rồi kết luận người đó tự động được mọi khoản trợ cấp. Hồ sơ đề nghị phải thể hiện đúng khoản đang yêu cầu.

Khi dùng video cũ trong thư viện, xem đó là hướng dẫn cách thao tác trên phiên bản được quay. Bảng ngày, tỷ lệ và dữ liệu pháp lý phải theo bài cập nhật và hồ sơ thực tế. Đơn vị cần công cụ đang được cập nhật có thể xem phần mềm BHXH theo nhà cung cấp.

Hướng dẫn liên quan

Nguồn đối chiếu: Luật BHXH, Điều 53, 58 và 61, bản hợp nhất 19/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026; chú thích sửa đổi bởi khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 113/2025/QH15, hiệu lực 01/07/2026. Kiểm tra nội dung ngày 07/10/2026. Các bước chuẩn bị và ví dụ trong bài là hướng dẫn biên tập; tên chức năng trên phần mềm có thể thay đổi.