Người mẹ đi làm trước khi hết thời gian nghỉ thai sản có thể vừa nhận lương công việc vừa tiếp tục hưởng trợ cấp thai sản. Tuy nhiên, việc trở lại làm việc phải đáp ứng điều kiện và phát sinh trách nhiệm đóng BHXH cho thời gian đi làm.
Điều kiện trở lại làm việc
Khoản 4 Điều 139 Bộ luật Lao động quy định người lao động đã nghỉ ít nhất 4 tháng, báo trước và được người sử dụng lao động đồng ý, đồng thời có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền về việc đi làm sớm không có hại cho sức khỏe. Đơn vị không nên chỉ dựa vào một tin nhắn xin đi làm rồi tự chấm công và báo tăng.
Hai khoản thu nhập và nghĩa vụ bảo hiểm
Khoản 1 Điều 53 Luật BHXH hiện hành nêu người lao động được trả lương cho những ngày làm việc và tiếp tục nhận trợ cấp thai sản theo quy định. Đồng thời, cả người sử dụng lao động và người lao động phải đóng BHXH bắt buộc cho thời gian trở lại làm việc. Đừng áp dụng cách hiểu “còn trong 6 hoặc 7 tháng thai sản thì luôn không phải đóng”.
Checklist trước ngày đi làm
- Ngày bắt đầu nghỉ thai sản và số thời gian đã nghỉ.
- Đề nghị, thông báo của người lao động và việc đồng ý của đơn vị.
- Xác nhận y tế đáp ứng điều kiện đi làm sớm.
- Ngày trở lại làm việc thực tế và mức lương áp dụng.
- Hồ sơ chế độ đã giải quyết hoặc đang chờ xử lý.
Các thông tin cần thống nhất giữa nhân sự, chấm công, bảng lương và hồ sơ BHXH. Nếu một bộ phận tính đã đi làm nhưng bộ phận khác vẫn để toàn tháng nghỉ thai sản, dữ liệu sẽ khó đối chiếu.
Thực hiện trên hồ sơ kê khai
- Xác định thời điểm trở lại đủ điều kiện, không tự ghi lùi ngày.
- Kiểm tra hướng dẫn báo tăng/đóng lại của thủ tục và phần mềm đang sử dụng.
- Đối chiếu kỳ phát sinh với lịch làm việc và tiền lương.
- Lưu bản tờ khai, mã tiếp nhận và kết quả.
- So sánh quá trình, thông báo thu và khoản thai sản để phát hiện thiếu hoặc trùng.
Có được dưỡng sức sau thai sản không?
Điều 60 quy định không áp dụng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản đối với trường hợp trở lại làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thai sản khi sinh con. Vì vậy, không tạo thêm hồ sơ dưỡng sức chỉ vì thấy phần mềm còn mục này hoặc lấy số ngày của đồng nghiệp làm mẫu.
Ví dụ kiểm soát
Người lao động dự kiến đi làm sau hơn 4 tháng nghỉ. Kế toán nên xác minh đầy đủ điều kiện và ngày thực tế, rồi đối chiếu phần đóng BHXH phát sinh. Khoản trợ cấp thai sản còn lại không được tự khấu trừ vào lương như một khoản doanh nghiệp đã trả thay, và hồ sơ đã hưởng không nên bị hủy chỉ vì người lao động đi làm sớm hợp lệ.
Hướng dẫn liên quan
Nguồn đối chiếu: Khoản 4 Điều 139 Bộ luật Lao động theo giải thích của Cổng thông tin Chính phủ; Luật BHXH, khoản 1 Điều 53 và Điều 60, bản hợp nhất 19/VBHN-VPQH. Kiểm tra ngày 07/10/2026. Ví dụ và checklist là hướng dẫn biên tập; kết quả hồ sơ do cơ quan có thẩm quyền xác định.